Bespreking van de semi-industriële en logistieke vastgoedmarkt

Bespreking van de semi-industriële en logistieke vastgoedmarkt in België, Nederland, Frankrijk, Centraal-Europa en Roemenië

1. België

Zoals elders in West-Europa heeft de internationale economische crisis zich vanaf de tweede jaarhelft van 2008 sterk laten gevoelen in de Belgische markt. De toprendementen stegen van zowat 6,30% midden 2008 tot 7,75% in juli 2009;  de huurprijzen waren relatief stabiel en dus zijn de stijgingen vande rendementen een rechtstreeks gevolg van waardedalingen van om en bij de 20% sinds midden 2008.

Er werd in 2009 tot eind juni reeds een dikke 500.000 m² take-up genoteerd wat in het licht van de huidige crisis een puike prestatie is. De investeringsmarkt draaide op een laag pitje, maar hield zich nog relatief sterk in vergelijking met andere sectoren zoals de kantoormarkt.  

2. Frankrijk

Ondanks de crisis hield de Franse markt zich relatief sterk in de eerste helft van 2009: vooral de regio Parijs tekende voor een sterke opname. De huren staan overal onder neerwaartse druk en de toprendementen stegen tot 8,25% in Parijs, 8,50%  in Lyon en Lille, 8,75% in Marseille.

In vergelijking met begin 2008 staan de tophuurwaarden in de meeste semi-industriële markten onder neerwaartse druk. De regio's Marseille en  Lille vormden hierop een uitzondering: hier bleven de huurprijzen stabiel maar op een relatief laag niveau van 40 à 45 €/m²/jaar . In de omgeving van Parijs en Lyon werden huurdalingen van ongeveer 2%  opgetekend tegenover begin 2008, evenals meer huurincentives.

3. Nederland

Zowel qua opname als qua investeringen heeft de Nederlandse markt een moeilijk jaar achter de rug. De tophuren op Schiphol daalden tot 85 €/m²/jaar maar bleven elders meestal stabiel. De toprendementen stegen met een 125 tot 150 basispunten sinds juli 2008 . Het investeringsvolume is geleidelijk verder teruggevallen sinds het tweede trimester van 2008.

4. Tsjechië

De economische crisis heeft zich in Centraal-Europa later gemanifesteerd dan in West-Europa, maar de groeivertraging heeft zich hier nu ook duidelijk ingezet. Tsjechië was het eerste Centraal-Europese land waar dit zich vertaalde in een dalende take-up.

Ontwikkelingen op risico worden stopgezet, want de leegstand is op een jaar tijd gestegen van 10% naar circa 16%. Er is nog steeds interesse van buitenlandse ontwikkelaars voor deze markt, maar in de huidige economische omstandigheden wordt elke vorm van risico vermeden. De daling van de rendementen van de laatste jaren is omgebogen in een stijging met 150 à 175 basispunten tegenover midden 2008.

5. Roemenië

In vergelijking met de meeste andere Europese markten had Roemenië zich relatief sterk gehouden in 2008, maar de opname in de eerste helft van 2009 was uitzonderlijk laag. De leegstand groeit aanzienlijk nu (12 à 15%) en er komt meer en meer ruimte op de markt die voor onderverhuur aangeboden wordt. De tophuren houden zich stabiel in Boekarest (48 €/m²/jaar) ; in de andere locaties zoals Brasov, Timisoara, en Constanta daalden ze van 54 €/m²/jaar midden 2008 tot 51 €/m²/jaar nu. De toprendementen zijn zwaar gaan stijgen: waar ze een jaar geleden nog op 7,50% stonden in Boekarest (7,75% elders) gaat men er nu van uit dat ze gestegen zijn tot 9,25% in Boekarest (10% elders).

Auteur: Jef Van Doorslaer en de European Research Group van Cushman & Wakefield.

Terug naar boven ↑